قسمتى از آن هم هنوز موجود است از قديم به همين نام شهرت داشته و پس از ترجمه به عربى هم به همين نام خوانده مىشده چنان كه مسعودى نيز آن را به همين نام نقل كرده و گويد : اردشير بابكان را كتابى است كه به كتاب كارنامه معروف است و در آن سرگذشت و جنگها و سفرها و شرح حال او است ؛ « 1 » در اين صورت كتاب دوم همان سيرت انوشروان است كه در جاهاى ديگر هم نام آن را ديده‌ايم . اما اگر چنين تحريفى در نام صاحب كتاب روى نداده باشد و آنچه در الفهرست مىخوانيم صحيح باشد بايد گفت كه كتابى كه در عربى به نام « سيرة انوشروان » ترجمه شده اسم پهلوى آن كارنامك انوشروان بوده و در اين فهرست ابن نديم نام فارسى آن را هم ذكر كرده همان‌گونه كه مسعودى نام فارسى كارنامهء اردشير را آورده است ؛ در اين صورت كتاب دومى كه به نام « كتاب انوشروان » ذكر شده لابد كتابى بوده شامل سخنان و خطابه‌ها و پندها و اندرزها كه در ادبيات ساسانى از زبان خسرو انوشروان روايت مىشده و چنان كه ديديم به عربى هم ترجمه شده بوده است . البته بايد در نظر داشت كه از انوشروان روايات بسيارى در كتب ادبى و تاريخى عربى مانند كتب مسعودى و كتاب « ادب العرب و الفرس » مسكويه معروف به جاودان خرد و كتاب السعادة و الاسعاد و جز اينها نقل شده كه چون در آنها نام كتابى برده نشده از ذكر آنها صرف نظر گرديد . 4 . اين كتاب يعنى كتاب « التاج فى سيرة انوشروان » تا اواخر قرن چهارم هم وجود داشته و مورد استفادهء وزيران و دبيران و نويسندگان بوده است . در اين قرن گذشته از ابن نديم كه نام آن را برده و ظاهرا آن را ديده يكى از مؤلفان دانشمند اين قرن هم آن را در اختيار داشته و نه تنها در مؤلفات خود از آن بهره‌مند شده بلكه تكه‌هائى هم از آن را نقل كرده است . وى احمد بن محمد بن يعقوب مسكويه و كتابى كه در آن قطعه‌اى از اين تاجنامه را نقل كرده اثر نفيس

--> ( 1 ) . و لاردشير بن بابك كتاب يعرف بكتاب الكرنامج فيه ذكر اخباره و حروبه و سيره فى الارض و سيره . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 161 .